Dzieła miłosierdzia tarnowskiej Caritas (dossier)
Środa, 10 Października 2001 00:00
Świetlice środowiskowe, domy i kuchnie dla bezdomnych oraz siedem dużych placówek specjalistycznych - to dzieła miłosierdzia prowadzone przez tarnowską Caritas.Świetlice środowiskowe, domy i kuchnie dla bezdomnych oraz siedem dużych placówek specjalistycznych - to dzieła miłosierdzia prowadzone przez tarnowską Caritas. W działalność tej instytucji zaangażowanych jest w tutejszej diecezji 6 tys. wolontariuszy. W czasie rozpoczętego 7 października 57. Tygodnia Miłosierdzia tarnowska Caritas propaguje idee miłosierdzia chrześcijańskiego.
Caritas diecezji tarnowskiej prowadzi 14 świetlic środowiskowych, 10 kuchni dla ubogich oraz 7 dużych placówek. Należy do nich m.in. Dom dla Bezdomnych Mężczyzn w Tarnowie - placówka o charakterze opiekuńczo-resocjalizacyjnym. Dysponuje ona 35. miejscami stałymi, a w okresie jesienno-zimowym powiększa się o 20 dodatkowych miejsc. Zapewnia bezdomnym mężczyznom schronienie, wyżywienie, pomoc medyczną, socjalną i duszpasterską.
Z kolei Stacja Opieki Caritas w Tarnowie jest Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, świadczącym usługi pielęgniarstwa środowiskowego wobec 4,5 tys. osób z terenu Tarnowa. Niesie pomoc pielęgniarską i pielęgnacyjną osobom chorym, najbiedniejszym, samotnym i bezdomnym, które nie mogą liczyć na zagwarantowaną ustawowo opiekę pielęgnacyjną. Stacja posiada bazę w postaci gabinetu medycznego, łaźni rehabilitacyjnej, wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego oraz dysponuje dwoma samochodami osobowymi. Świadczone usługi pielęgniarstwa środowiskowego są bezpłatne.
Jedną z ważniejszych placówek tarnowskiej Caritas jest Hospicjum oraz Dom Pomocy Społecznej im. św. Brata Alberta w Dąbrowie Tarnowskiej. Hospicjum jest wyspecjalizowaną placówką opieki paliatywnej. Dysponuje 17. miejscami. Do hospicjum przyjmowane są osoby z zaawansowaną chorobą nowotworową (o ile należą do Małopolskiej Regionalnej Kasy Chorych), a w miarę wolnych miejsc także po ciężkich wylewach i zatorach mózgu. Natomiast Dom Pomocy Społecznej funkcjonuje jako typowy dom spokojnej, radosnej starości. Jego niewielkie rozmiary (dysponuje tylko 30. miejscami) pozwalają na stworzenie ciepłej, rodzinnej atmosfery.
Dom Wypoczynkowy dla Dzieci “Bombonierka” w Krynicy Górskiej jest ośrodkiem rekreacyjno-wypoczynkowym dla dzieci. Posiada 40 miejsc i pozwala na prowadzenie turnusów wypoczynkowych, rekolekcyjno-oazowych, a także “zielonych szkół”.
Inną placówką jest Dom Samotnej Matki w Tarnowie. Zastępuje on przyszłym matkom rodzinny dom. Trafiają do niego zazwyczaj młode kobiety w zaawansowanej ciąży, które z różnych względów nie znalazły akceptacji oraz bezpiecznego miejsca na okres porodu w swoich domach. Zakonnice prowadzące tę placówkę udzielają im wszechstronnej pomocy przed i po porodzie. W ciągu roku z Domu korzysta około 20 samotnych matek.
Placówką o charakterze opiekuńczo-leczniczym przeznaczoną dla ludzi przewlekle chorych i w podeszłym wieku jest Zakład Opiekuńczo Lecznicy im. bp. Karola Pękali w Grybowie. Dysponuje on 90. miejscami. Zapewnia wszystkim pensjonariuszom całodobową, kompleksową opiekę. Przyjmuje osoby z terenu województwa małopolskiego, ubezpieczone w Małopolskiej Regionalnej Kasie Chorych.
Najmłodszą placówką Caritas jest Ośrodek Opiekuńczo-Rehabilitacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Jadownikach Mokrych. Z jego pomocy może skorzystać blisko 85 osób. Placówka składa się z domu pomocy społecznej, domu dziennego pobytu, zakładu rehabilitacji leczniczej. Posiada także bazę i certyfikat na prowadzenie przez cały rok turnusów rehabilitacyjnych. Na powierzchni 2,7 tys. metrów kwadratowych znajduje się 12 pracowni terapeutycznych, dwie świetlice oddziałowe, jedna świetlica ogólna, sześć sypialni, cztery gabinety medyczne oraz pomieszczenia administracyjne, gospodarcze, socjalne i sanitariaty. Dzieci otoczone są tam wszechstronną opieką medyczną, pedagogiczną oraz duszpasterską. Mogą szybciej nauczyć się samodzielnego życia oraz łatwiej zaadaptować w swoim środowisku. Placówka funkcjonuje od czerwca tego roku.
Caritas diecezji tarnowskiej posiada ponadto 390 parafialnych oddziałów, w których zaangażowanych jest blisko 6 tys. wolontariuszy. Ta kościelna instytucja charytatywna pomaga dzieciom biednym, zagrożonym środowiskowo, młodzieży zaniedbanej, trudnej, matkom oczekującym potomstwa, rodzinom wielodzietnym, rozbitym, i wreszcie osobom chorym, niepełnosprawnym, bezrobotnym, bezdomnym, uzależnionym i przeżywającym różne trudności. Włącza się w dożywianie dzieci w szkołach, organizowanie wypoczynku wakacyjnego oraz realizuje bogaty program formacyjny.
Najnowszym projektem tarnowskiej Caritas jest program pod hasłem “Dach nad głową”. Polega on na odbudowie lub remoncie domów zniszczonych przez lipcową powódź. Caritas pomoże w zakupie materiałów budowlanych lub przeznaczy pieniądze na remont mieszkań. Powódź całkowicie zniszczyła w tej diecezji 50 domów, a kilkaset wymaga kapitalnego remontu. Poszkodowanych zostało 1,1 tys. rodzin.
Tarnowska Caritas włącza się też aktywnie w ogólnopolskie akcje charytatywne: Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom i zbiórkę wielkanocną połączoną z rozprowadzaniem wielkanocnych baranków cukrowych, z których dochód przeznaczony jest na pomoc ludziom chorym, dożywianie uczniów w szkołach i wakacyjny wypoczynek dla dzieci.
Caritas Diecezji Tarnowskiej założył 1 marca 1937 r. ówczesny biskup tarnowski Franciszek Lisowski w celu realizowania charytatywnych zadań Kościoła, zwłaszcza rozwiązywaniu problemów biedy w Galicji. W latach II wojny światowej Caritas świadczyła pomoc uchodźcom z diecezji zachodnich, którzy znaleźli schronienie w diecezji tarnowskiej, a także mieszkańcom miasta, którzy w wyniku działań wojennych stracili dach nad głową.
Caritas funkcjonowała legalnie do 1950 r., kiedy to władze komunistyczne zawiesiły jej działalność, zarekwirowały majątek i utworzyły na jej bazie Związek Katolików Świeckich “Caritas”, zarządzany i kontrolowany przez państwo. Działalność charytatywną Kościół prowadził w ramach duszpasterstwa ogólnego.
Caritas diecezji tarnowskiej została reaktywowana 8 grudnia 1989 r. przez ówczesnego biskupa tarnowskiego Jerzego Ablewicza.
